Toegankelijkheid · Wat moet en wat kan

Een toegankelijke website laten maken

Ik ben Steven Groeneveld van Klyo, een eenmansstudio in Enschede. Een toegankelijke website werkt ook voor wie slecht ziet, geen muis gebruikt of de tekst laat voorlezen. Voor een deel van de bedrijven is dat sinds 28 juni 2025 verplicht. Hieronder lees je voor wie, met de bronnen erbij, en wat ik mat op twee sites die ik zelf bouwde.

Plan een gratis kennismaking Met bronnen van de ACM en de overheid
De regels

Wanneer het moet, en wat er dan moet.

De regels komen uit de Europese toegankelijkheidsrichtlijn, de European Accessibility Act. Nederland heeft die in een wet omgezet, en sinds 28 juni 2025 gelden ze. De ACM houdt toezicht op webwinkels. Dit staat er, in gewone woorden.

  1. Het gaat om sites waar je iets kunt kopen of boeken

    De plicht geldt voor wat de wet een e-handelsdienst noemt: een website of app waar een consument iets kan kopen, huren, bestellen, reserveren of een abonnement afsluiten. Ook als dat maar op een deel van je site kan, en ook als de klant niet met geld betaalt maar met zijn gegevens.

    Bron: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026)

  2. Alleen voor bedrijven vanaf een bepaalde grootte

    Heb je 10 of meer mensen in dienst, of een jaaromzet van meer dan € 2 miljoen, dan moet je webwinkel toegankelijk zijn. Heb je minder dan 10 mensen in dienst en maximaal € 2 miljoen omzet, dan ben je een micro-onderneming en geldt deze plicht niet. De Europese richtlijn zegt dat zelf in artikel 4.

    Bronnen: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026); Rijksoverheid, Producten en diensten toegankelijk voor mensen met beperking (2025); EUR-Lex, Richtlijn (EU) 2019/882, artikel 3 en 4 (2019)

  3. De norm heet WCAG, niveau AA

    Volgens de ACM moet een webwinkel voldoen aan niveau A en AA van WCAG 2.1: de internationale richtlijnen voor toegankelijke websites. Daarin staat bijvoorbeeld hoeveel gewone tekst moet afsteken tegen de achtergrond: een contrast van minstens 4,5:1. De ACM schrijft dat WCAG 2.2 in de loop van 2026 de nieuwe standaard wordt, en raadt aan daar nu al mee te werken. Je hoeft zelf niet te weten wat erin staat.

    Bronnen: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026); W3C, WCAG 2.1, succescriterium 1.4.3 Contrast (minimum), Nederlandse vertaling (2020); W3C, WCAG 2.2, Nederlandse vertaling (2024)

  4. Jij blijft verantwoordelijk, ook als iemand anders bouwt

    Laat je je site bouwen door een ander, door mij bijvoorbeeld, dan blijf jij als ondernemer verantwoordelijk voor de toegankelijkheid. Een keurmerk of audit is niet verplicht.

    Bron: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026)

  5. Je zet een toegankelijkheidsverklaring op je site

    Daarin leg je uit hoe je site werkt met hulpmiddelen, zoals een schermlezer, en hoe je de regels naleeft. De verklaring moet makkelijk te vinden zijn, en ook mondeling beschikbaar, bijvoorbeeld als geluidsfragment. En je klantenservice moet vragen over de toegankelijkheid kunnen beantwoorden.

    Bron: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026)

  6. Niet alles hoeft

    Video’s en documenten die vóór 28 juni 2025 op je site stonden, hoef je niet aan te passen. Een kaart met je locatie hoef je niet te beschrijven, als er een duidelijke routebeschrijving in tekst bij staat. En berichten of foto’s die anderen plaatsen, waar jij geen zeggenschap over hebt, vallen erbuiten.

    Bron: ACM, Toegankelijkheid van e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten (2026)

Eigen meting · 31 oktober 2026

Ik toetste twee sites die ik zelf bouwde.

Voordat ik deze pagina schreef, haalde ik twee sites die ik bouwde door een automatische toets. Ze haalden hem niet: een paar kleine teksten waren te licht. Ik heb die kleuren donkerder gemaakt en opnieuw gemeten, op dezelfde pagina’s.

Het afsprakenvenster van mensinkbanden.nl vóór de aanpassing. De kleine grijze teksten boven en onder de kop, zoals ‘Afspraak maken’ en ‘Banden & velgen’, zijn licht en lastig te lezen.

Voor 3,0:1

Hetzelfde venster na de aanpassing. Dezelfde teksten staan in een donkerder grijs en zijn beter te lezen.

Na 5,6:1

Het afsprakenvenster van Mensink Banden. Kijk naar de kleine grijze teksten boven en onder de zwarte kop. Voor gewone tekst is 4,5:1 de ondergrens.
Uitslag van de toets, vóór en na de aanpassing
SiteVóórNa
Mensink Bandenacht pagina’s en het afsprakenvenster 32 meldingengrijze hulptekst, 3,0:1 0 meldingen5,6:1
Green Stabilityacht pagina’s 38 meldingengroene kopjes en labels, 4,4:1 0 meldingen4,8:1

Op de homepage van Green Stability staat tekst over een foto. Daar kan de toets het contrast niet bepalen, want hij ziet de foto niet. Die teksten heb ik apart nagemeten op een schermafbeelding, de donkere laag over de foto sterker gemaakt en opnieuw gemeten. Nu halen alle 26 teksten de norm op een laptopscherm, en alle 14 op een telefoon.

Gemeten op 31 oktober 2026 met axe-core 4.10.3, op de regels van WCAG 2.0 en 2.1, niveau A en AA, zonder animaties. “Vóór” is de live site met de oude kleuren ingeladen. Tekst over een foto telt als gehaald als 90 procent van de pixels erachter genoeg contrast geeft; de lopende balk onder de foto is gemeten met elk item in beeld.

Eerlijk over de toets

Wat een toets wel en niet ziet.

Een automatische toets is snel en vindt veel: te weinig contrast, een foto zonder beschrijving, een formulierveld zonder naam, een knop zonder tekst. Maar hij ziet niet alles. Hij ziet wel óf een foto een beschrijving heeft, niet of die beschrijving klopt. En of je met alleen een toetsenbord logisch door een formulier komt, moet iemand uitproberen.

W3C, de organisatie achter WCAG, schrijft het zo: geen toets kan vaststellen of een site toegankelijk is, daar is altijd een menselijk oordeel voor nodig. 0 meldingen betekent dus: de toets vindt niets meer van wat hij kan vinden. Niet: deze sites werken voor iedereen.

Bron: W3C, Selecting Web Accessibility Evaluation Tools (2024)

Ook PageSpeed Insights van Google geeft een score voor toegankelijkheid. Handmatige controles tellen daarin niet mee, schrijft Google zelf. Een 100 daar is een goed begin, geen eindoordeel.

Bron: Google, Chrome for Developers, Lighthouse accessibility score (2025)

Mijn werkwijze

Zo bouw ik een site die iedereen kan gebruiken.

Dit zijn mijn vaste ontwerpregels. Dat ze niet vanzelf goed gaan, zag je hierboven: daarom meet ik.

  • Contrast. Tekst steekt minstens 4,5:1 af tegen de achtergrond, ook kleine bijschriften. Kleur is nooit het enige signaal: naast rood of groen staat altijd een woord.
  • Toetsenbord. Alles werkt zonder muis, en je ziet altijd waar je bent: een duidelijke rand om de knop of link die je kiest.
  • Formulieren. Elk veld heeft een zichtbaar label, en een foutmelding staat bij het veld zelf.
  • Schermlezer. Een knop met alleen een icoon krijgt een naam die een schermlezer voorleest.
  • Beweging. Heb je op je telefoon of computer ‘minder beweging’ aangezet, dan houdt de site zich daaraan.
  • Duim. Knoppen zijn groot genoeg om op een telefoon te raken: minstens 44 pixels.

En ik blijf meten: de live sites die ik bouwde, gaan elke week door PageSpeed Insights van Google, ook op toegankelijkheid. De uitkomst staat op mijn homepage, ook als die tegenvalt.

FAQ

Vragen over een toegankelijke website

Mijn site heeft alleen informatie en een contactformulier. Moet die toegankelijk zijn?
De Europese regels gaan over e-handelsdiensten: websites en apps waar een consument iets kan kopen, huren, bestellen, reserveren of afsluiten (ACM). Kan dat op jouw site niet, dan past hij niet in die omschrijving. Twijfel je over je eigen situatie, vraag het dan na bij de ACM: ik ben webdesigner, geen jurist.
Ik heb een webshop, maar minder dan 10 mensen in dienst. Moet het dan?
Niet volgens deze regels. Met minder dan 10 mensen in dienst en een jaaromzet van maximaal € 2 miljoen ben je een micro-onderneming, en dan geldt deze plicht niet (Rijksoverheid). Heb je 10 of meer mensen in dienst, of meer dan € 2 miljoen omzet, dan geldt hij wel (ACM).
Is een keurmerk of audit verplicht?
Nee. De ACM schrijft dat een onafhankelijke audit, keuring, certificaat of keurmerk niet nodig is. Het gaat erom dat je site toegankelijk is.
Wat gebeurt er als mijn webwinkel niet toegankelijk is?
De ACM onderzoekt sites na meldingen van consumenten, en kiest ook zelf sites uit. Hoe ze optreedt, hangt af van hoe groot de problemen zijn en wat een bedrijf eraan doet. Een toezichthouder kan volgens de Rijksoverheid een waarschuwing geven of een boete opleggen. Lukt het niet om een probleem meteen op te lossen, dan meld je het zelf bij de ACM: binnen een week bij kritieke en serieuze problemen, binnen een maand bij matige en kleine (ACM, meldplicht).
Geldt dit ook voor overheidswebsites?
Voor overheidsorganisaties, zoals gemeenten en provincies, geldt een eigen regel: het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Uitleg staat op digitoegankelijk.nl.
Kun je mijn bestaande site toegankelijker maken?
Vaak wel. Bij Mensink en Green Stability ging het om een paar kleuren: aanpassen en opnieuw meten. Hoeveel werk het bij jouw site is, zie je pas als hij getoetst is. Een WordPress-site kan op aanvraag, ook als iemand anders hem bouwde. Soms is een nieuwe site de betere keuze; dat bespreken we in een gratis kennismaking.
Verdieping

Lees ook

Een site die iedereen kan gebruiken?

Plan een gratis kennismaking, dan kijken we samen wat jouw site nodig heeft.

Plan kennismaking

Of meet je huidige site eerst zelf met PageSpeed Insights van Google. De score voor toegankelijkheid is een begin, geen eindoordeel.