Hoe kom je als lokaal bedrijf in ChatGPT terecht?

Even eerlijk vooraf

Dit stuk gaat over één specifiek soort vraag: de lokale. "Wie kan in Hengelo een warmtepomp plaatsen?" "Goede accountant in de buurt van Almelo voor een webshop?" "Hovenier Enschede die ook onderhoud doet?" Hoe het kiezen van AI-modellen in het algemeen werkt, heb ik eerder uitgelegd in hoe je bedrijf in ChatGPT terechtkomt. Hier ga ik alleen in op wat er anders is als er een plaatsnaam in de vraag zit.

Twee dingen vooraf. Je kunt een plek in een AI-antwoord niet kopen: er is geen advertentiemodel en geen aanmeldformulier bij OpenAI. En je kunt het ook niet garanderen — het antwoord verandert per formulering, per gebruiker en per week. Wat je wél kunt doen is zorgen dat je bedrijf feitelijk, leesbaar en consistent in de bronnen staat waar ChatGPT bij lokale vragen naar grijpt. Dat is geen truc, dat is opruimwerk.

En de volumes: het aantal mensen dat vandaag een installateur zoekt via ChatGPT is nog klein vergeleken met Google. De reden om het nu te doen is dat het werk grotendeels hetzelfde fundament raakt als lokale SEO. Je doet het één keer goed en het werkt twee kanten op.

Wat er gebeurt bij een "in de buurt"-vraag

Een AI-antwoord over een lokaal bedrijf komt via twee routes tot stand.

De eerste route is het model zelf: wat er tijdens het trainen is opgeslagen. Voor grote merken werkt dat. Voor een installatiebedrijf met acht monteurs in Borne zit daar bijna niets in — te weinig bronnen, te weinig herhaling. Reken er dus niet op.

De tweede route is live zoeken. ChatGPT haalt bij dit type vraag actuele webresultaten op en vat samen wat het vindt. OpenAI gebruikt daarvoor een eigen crawler, OAI-SearchBot, naast GPTBot voor trainingsdata. Perplexity doet hetzelfde met PerplexityBot, Anthropic met ClaudeBot. Voor lokaal MKB loopt vrijwel alles via die tweede route.

Dat heeft één praktisch gevolg dat veel ondernemers onderschatten: het model moet de combinatie dienst + plaats ergens letterlijk kunnen teruglezen. "In de buurt" wordt onderweg vertaald naar een plaatsnaam of regio. Staat het woord "Oldenzaal" nergens in je zichtbare paginatekst, en heet je pagina alleen "Diensten", dan is er niets om op te matchen. Een mooie site met alleen sfeerteksten valt daardoor buiten het antwoord — hetzelfde mechanisme dat ik beschrijf in waarom een mooie website geen klanten oplevert, maar nu met een AI-model als lezer.

De vier bronnen die lokaal meewegen

Bij lokale vragen komen de antwoorden in de praktijk uit een klein aantal soorten bronnen:

• Je eigen website — de enige bron die je volledig zelf bepaalt. Hier moeten dienst, plaats, werkgebied en contactgegevens in gewone tekst staan.
• Je Google Bedrijfsprofiel — de plek waar adres, categorie, openingstijden en reviews samenkomen, en waar veel andere partijen hun gegevens vandaan halen.
• Onafhankelijke vermeldingen — KVK-gegevens, branchesites, installateurs- of ledenregisters, lokale ondernemersverenigingen, vacaturesites, nieuwsberichten.
• Reviews en ervaringen — Google-reviews, Werkspot-achtige platformen, forums. Een model gebruikt die vooral om te bepalen óf het je durft te noemen.

Het patroon: je eigen site levert de feiten, de andere drie leveren de bevestiging. Eén bron die iets beweert is zwak. Vier bronnen die precies hetzelfde zeggen, maken een model zeker genoeg om jouw naam in een antwoord van drie regels te zetten.

Stap 1: Google Bedrijfsprofiel op orde

Begin hier, omdat het gratis is en omdat het de bron is die het vaakst wordt overgenomen door anderen. Wat er minimaal moet staan:

• Geverifieerd profiel. Sinds de videoverificatie de standaard is geworden, blijven veel profielen halverwege hangen. Ik heb het draaiboek uitgeschreven in Google Bedrijfsprofiel verifiëren.
• Eén hoofdcategorie die klopt, plus maximaal drie of vier subcategorieën. Niet vijftien — dan wordt onduidelijk wat je hoofdactiviteit is.
• Werkgebied bij servicebedrijven. Kom je bij de klant thuis, geef dan de gemeenten of plaatsen op waar je werkt in plaats van alleen je vestigingsadres.
• Diensten met omschrijving. Elke dienst een eigen regel met één feitelijke zin. Dit is letterlijke tekst die uitgelezen kan worden.
• Openingstijden en telefoonnummer die kloppen, en dezelfde als op je site.

Reviews horen hier ook bij, maar zonder scripts: vraag ze na afgeronde klussen, per mail, met een directe link. Tien echte reviews met tekst waarin de klus en de plaats genoemd worden, doen meer dan vijftig sterretjes zonder woorden.

Stap 2: zet plaats en dienst letterlijk op je site

Op de meeste MKB-sites staat het werkgebied nergens. Of alleen in de footer, in de vorm van een adres. Dat is te weinig om op gevonden te worden bij een lokale vraag.

Wat je concreet toevoegt:

• Een werkgebiedsectie op je homepage en op elke dienstpagina. Drie of vier regels met de plaatsen waar je komt, bijvoorbeeld: "Wij werken in Enschede, Hengelo, Oldenzaal, Borne en Almelo, en tot ongeveer 40 minuten rijden daarbuiten." Noem echte plaatsnamen, geen "heel Oost-Nederland".
• Eén pagina per dienst. Niet één pagina "Diensten" met acht kopjes. Een model citeert een pagina, niet een kopje. Voor installatiebedrijven heb ik dat uitgewerkt in wat er op de website van een installatiebedrijf hoort.
• LocalBusiness-structured data. Machineleesbare gegevens in de code van je site: naam, adres, telefoonnummer, coördinaten, openingstijden en areaServed voor je werkgebied. Google documenteert precies welke velden mogen; schema.org beschrijft het type.
• AI-crawlers toelaten. Typ jouwdomein.nl/robots.txt in je browser. Staat daar bij GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot of PerplexityBot een Disallow: /, dan doe je niet mee. Security- en SEO-plugins zetten die blokkade soms standaard aan, zonder dat iemand het merkt.

Dit hoeven geen twintig nieuwe pagina's te zijn. Voor een bedrijf met drie diensten en één werkgebied is het meestal een middag werk aan bestaande pagina's. De vijf basisstappen die hieronder liggen, staan in het GEO-stappenplan voor MKB.

Stap 3: vermeldingen buiten je eigen site

Een model dat twijfelt, noemt je niet. Twijfel ontstaat vooral door tegenspraak tussen bronnen: een oude bedrijfsnaam op een branchesite, een verhuisd adres bij de KVK, een telefoonnummer uit 2019 op een verzamelsite.

Loop daarom één keer je vermeldingen na en trek ze gelijk:

1. Zoek je bedrijfsnaam en je telefoonnummer in Google en noteer elke site die je gegevens toont.
2. Corrigeer overal naam, adres, telefoonnummer en bedrijfsomschrijving, exact zoals op je eigen site.
3. Check je inschrijving bij de KVK: activiteitomschrijving en handelsnaam moeten kloppen met wat je vandaag doet.
4. Vul aan waar het logisch is: branchevereniging, keurmerk, leveranciers die dealers vermelden, lokale ondernemersvereniging, sponsorpagina's van clubs.

Lokale bronnen wegen bij lokale vragen relatief zwaar, simpelweg omdat er weinig van zijn. Een vermelding op de site van een regionale bedrijvenvereniging of een bericht in een regionaal medium is voor een AI-model een onafhankelijke bevestiging dat je in dat gebied actief bent. Waarom die regionale context er ook commercieel toe doet, schreef ik in ondernemen in Twente.

Stap 4: schrijf de antwoorden op lokale vragen

Een AI-model geeft de voorkeur aan tekst die het bijna letterlijk kan overnemen. Dat betekent: korte, feitelijke antwoorden met getallen, in plaats van alinea's die naar een conclusie toewerken.

Stel, je bent hovenier in Hengelo. Iemand vraagt ChatGPT: "wat kost tuinonderhoud in Hengelo en wie doet dat?" Een pagina die zegt "wij verzorgen uw tuin met liefde voor het vak" levert niets. Een pagina met "Tuinonderhoud in Hengelo en omgeving: vanaf €45 per uur, minimaal twee uur per bezoek, vaste ploeg, reactie binnen één werkdag" kan wél gebruikt worden.

Wat je op je site concreet zet:

• Richtprijzen of prijsranges, ook als het "vanaf" is. Bedrijven die hun prijzen verbergen, verdwijnen uit prijsvragen.
• Doorlooptijden en reactietijden in dagen of uren.
• Wat je niet doet. "Wij doen geen storingsdienst in het weekend" scheelt jou en het model een verkeerde match.
• Een korte veelgestelde-vragensectie waarin de plaatsnaam voorkomt in de vraag zelf.

Hoe je meet of het werkt

Er is geen Search Console voor AI-antwoorden. Meten doe je dus zelf, en dat kan simpel:

1. Schrijf tien vragen op zoals een klant ze zou stellen, mét plaatsnaam. Bijvoorbeeld: "beste installatiebedrijf voor een warmtepomp in Almelo".
2. Stel ze één keer per maand in ChatGPT en Perplexity, uitgelogd of in een nieuwe chat, zodat je eigen geschiedenis het antwoord niet kleurt.
3. Noteer per vraag welke bedrijven genoemd worden, in welke volgorde, en welke bron erbij staat.
4. Kijk vooral naar de bronnen. Zie je steeds dezelfde drie verzamelsites terug en je eigen site nooit, dan weet je waar je werk ligt.

Reken op maanden, niet weken. Bij lokale vragen zie je vaak eerst dat je bij brede vragen ("hovenier Enschede") nog niet meedoet, maar bij specifieke wel ("hovenier Enschede die ook bestrating legt"). Dat is normaal: specifieke vragen hebben minder kandidaten. Een startpunt om te zien waar je nu staat is de AI-vindbaarheidstest, en de aanpak per branche staat op AI-zichtbaarheid.

Wat je niet moet doen

• Dertig plaatspagina's laten genereren. "Loodgieter Losser", "Loodgieter Denekamp", "Loodgieter Weerselo" met dezelfde tekst en een ander stadje erin. Google noemt dit doorway pages en behandelt het als spam; AI-modellen kiezen ze ook niet, omdat er geen eigen informatie in staat. Eén goede werkgebiedsectie plus een pagina voor de twee of drie plaatsen waar je écht veel werkt, is beter.
• Reviews kopen of zelf schrijven. Naast dat het tegen de voorwaarden van Google is, valt het op: reviews zonder concrete klusbeschrijving voegen niets toe aan wat een model over je weet.
• Een virtueel adres opgeven in een plaats waar je niet zit. Het levert tegenspraak op met je KVK-gegevens, en tegenspraak is precies wat je wil vermijden.
• Cijfers verzinnen om citeerbaar te lijken. "Al 1.500 tevreden klanten in Twente" zonder onderbouwing kan later niet bevestigd worden en werkt tegen je op het moment dat iemand doorklikt.
• Wachten tot er een officiële standaard is. De werkzame elementen — kloppende gegevens, een leesbare site, echte reviews — zijn dezelfde die lokale SEO al tien jaar vraagt.

Conclusie

Lokaal in ChatGPT komen is geen apart marketingkanaal, het is je basisinformatie op orde brengen op vier plekken tegelijk. Wat je deze maand kunt doen:

• Check je robots.txt op blokkades voor GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot en PerplexityBot — dit kost één minuut.
• Maak je Google Bedrijfsprofiel af: geverifieerd, één duidelijke hoofdcategorie, werkgebied, diensten met omschrijving.
• Zet je werkgebied in gewone tekst op je homepage en elke dienstpagina, met echte plaatsnamen.
• Voeg LocalBusiness-structured data toe met adres, openingstijden en areaServed.
• Trek je vermeldingen gelijk — site, KVK, LinkedIn, branchesites, alles dezelfde naam en omschrijving.
• Zet richtprijzen, doorlooptijden en reactietijden op je site, zodat er iets te citeren valt.
• Meet maandelijks met tien vaste vragen inclusief plaatsnaam, en houd bij welke bronnen genoemd worden.

Begin bij de eerste twee punten. Die kosten samen een uur en bepalen of de rest überhaupt zin heeft.

Veelgestelde vragen

Kan ik betalen om in ChatGPT genoemd te worden?

Nee. OpenAI verkoopt geen posities in ChatGPT-antwoorden en er is geen aanmeldformulier voor bedrijven. Je invloed loopt via de bronnen die ChatGPT gebruikt bij live zoeken: je eigen website, je Google Bedrijfsprofiel, onafhankelijke vermeldingen en reviews.

Waarom noemt ChatGPT mijn concurrent wel en mij niet?

Meestal omdat de combinatie dienst plus plaatsnaam bij je concurrent letterlijk in leesbare tekst staat en bij jou niet, of omdat er over hen meer onafhankelijke bronnen bestaan die hetzelfde zeggen. Ook een blokkade voor AI-crawlers in robots.txt of een onvolledig Google Bedrijfsprofiel is een veelvoorkomende oorzaak.

Moet ik voor elke plaats in mijn werkgebied een aparte pagina maken?

Nee. Bijna identieke pagina's per dorp gelden bij Google als doorway pages en worden als spam behandeld; AI-modellen kiezen ze ook niet omdat er geen eigen informatie in staat. Maak één duidelijke werkgebiedsectie met echte plaatsnamen, en eventueel een eigen pagina voor de twee of drie plaatsen waar je het meeste werkt.

Hoe controleer ik of ChatGPT mijn website mag lezen?

Typ jouwdomein.nl/robots.txt in je browser. Staat daar bij GPTBot of OAI-SearchBot een regel met Disallow slash, dan is je site geblokkeerd voor OpenAI. Check daarnaast de instellingen van je SEO- en securityplugins, want die hebben soms een aparte schakelaar om AI-crawlers te blokkeren.

Bronnen

• Overview of OpenAI crawlers (GPTBot, OAI-SearchBot) — OpenAI
• Local business structured data (LocalBusiness) — Google Search Central
• LocalBusiness schema type — Schema.org